Tips voor de serieuze modelfotograaf

Geplaatst op 30-07-2011 om 11:40

Dit keer eens geen tips of adviezen voor (aankomende) modellen maar wat tips voor collega fotografen!
Een echt mooie foto komt tot stand door de perfecte samenwerking tussen model en fotograaf en eventueel visagiste, hairstylist etc. Ik heb daarover in andere artikelen al eens meer wat geschreven. Maar wat maakt nu een mooie foto? Veel factoren bepalen dit zoals belichting, compositie, nabewerking, achtergrond etc.

Als ik wel eens samenwerk met andere fotografen die minder ervaring hebben, dan blijken hun foto's het vaak net niet te hebben en vaak vragen ze zich af hoe dat dan komt. Aan hun vaak dure spiegelreflexcamera zal het niet liggen en ook niet aan de professionele lens of flitser(s) die ze hebben aangeschaft. Nee, vaak gaat het om meer wezenlijke dingen. Ik wil het in dit artikel eens hebben over de belichting, de keuze van het diafragma, en het gebruik van flitsers, reflectoren en diffusors als je een opname maakt van een model.

Op de automaat?
Gebruik je als fotograaf vaak de automatische stand op je spiegelreflex? Vaak is dit de P-stand of iets dergelijks. Zet die P-stand of andere (vol)automatische stand nu eens uit op de camera en ga een over in bijvoorbeeld Sluitertijdvoorkeuze of nog beter Diafragmavoorkeuze. Vaak wordt dit op het instelwieltje van de spiegelreflex aangegeven met een S(hutter) of een A(perture).

Vooral de A is voor het maken van foto's van modellen erg leuk. Door het kiezen van een klein diafragma. Bij een kleiner diafragma wordt de hoeveelheid doorgelaten licht minder maar neemt de scherptediepte toe. Op de P stand zal de camera vaak een gemiddeld diafragma en sluitertijd kiezen bv f/8 bij een 1/125e seconde. Als je met F/8 fotografeert dan zal er een behoorlijke scherptediepte ontstaan die niet alleen het model in zijn geheel scherp laat zien, maar ook de achtergrond. En dat is nu juist wat je vaak niet wilt! Het is immers vaak mooier om het model los te krijgen van de achtergrond door die achtergrond wat onscherper, vager te houden. Dat doe je door een groter diafragma te kiezen bv f/4 of f/2.8 in plaats van f/8. Bijkomend voordeel is dat je met een snellere sluitertijd kan gaan werken omdat er vanwege het grotere diafragma meer licht valt op de sensor van je camera.

Grootste lensopening plus 1-2 stops
Zelf neem ik vaak afhankelijk van de lens die ik gebruik en de mogelijkheden die ik hiermee dus heb, het grootste diafragma plus 1-2 stops. Dus ik heb bijvoorbeeld een Canon 70-200 f/2.8 zoomlens en gebruik dan via de A-stand van de camera diafragma f/3.5 of f/4.0-4.5. De reden hiervoor is dat lenzen, zeker zoomlenzen niet hun allerhoogste scherpte (aantal lijnen per millimeter, minder contrast en niet optimale kleurweergave) halen bij hun grootse of kleinste diafragma. Een of twee stops groter of kleiner boven het minimum (bv f/2.8) of onder het maximum (bv f/22) en je haalt een betere kwaliteit. Probeer het maar eens, zeker bij portretten is een groot diafragma erg mooi!

Als het gaat om schepstellen neem dan in principe altijd het dichts bij zijnde oog van het model. De meeste camera's hebben hiervoor iets van gekleurde puntjes in de zoeker zodat dit makkelijker gaat.
Let er als het gaat om de belichting ook eens op dat een foto niet perfect belicht hoeft te zijn. Ik bedoel een silhouet kan ook fraai zijn. Of een foto van een model in tegenlicht waarbij haar haar heel mooi van achteren wordt belicht. In een studio kan je dat natuurlijk helemaal perfect doen maar ook buiten is veel te bereiken.

Portable studioflitsen?
Zelf maak ik buiten regelmatig gebruik van strobist apparatuur, zeg maar een portable flitsset met een of meerdere flitsers, een flitsparaplu of iets anders om het licht te spreiden en zachter te maken. Op die manier kan je model mooi oplichten aan een donkere kan bv in fel zonlicht. Gebruik de flitser(s) dan zo veel mogelijk los van de camera. Je verbindt dan de flits via een kabel of via een zg. trigger. Een trigger is een kleine zender die je op je de flitsschoen bovenop je camera plaatst en de ontvanger zit dan vast aan de losse flitser die je meestal op een licht statief hebt staan. Je zal zien wat een leuke en mooie resultaten je krijgt met dit soort eenvoudige en goedkope hulpmiddelen.

Reflectors, diffusors, ringflitsers en beautydishes
Een andere manier is om met een zg. reflector licht van de zon of een flitser te reflecteren op het model waardoor je de donkere partijen van het model oplicht. Een goedkope en simpele oplossing. Nadeel kan zijn buiten dat je iemand nodig hebt om de reflector te richten en vast te houden. Soms kan het model dat ook zelf. Het gemakkelijkst gaat dat als het model zit, ze kan dan beide handen gebruiken. Weerkaatst een reflector het licht, een diffusor laat het juist door maar maakt de lichtbron groter en dus het licht zachter, zodat je niet die harde schaduwen hebt die je tegenkomt in de felle zon bijvoorbeeld.

Wil je het helemaal buiten mooi doen, gebruik dan eens een ringflitser of een beautydish al dan niet in combinatie met een reflector of diffusor. Met een reflector kaats je het aanwezige licht naar de donkere kant van het model en met een diffusor haal je de gerichtheid en felheid uit het zonlicht dor deze tussen het model en lichtbron (de zon) te plaatsen. Hierbij is het handig als je een assistent hebt die die soort windvangers buiten kunnen vasthouden en positioneren.

Ringflitsers zijn flitsers in een ronde vorm. Ze worden vaak gebruikt bij macro-fotografie dus bij het fotograferen van bij voorbeeld bloemen en insecten van heel dichtbij. Ringflitsers zitten om de lens van de camera heen of je gebruikt ze ook los van de camera. Voordeel is dat je lichtbron groter en gelijkmatiger wordt waardoor het licht om het model heen gaat als het ware. Een beautydish ziet er anders uit en wordt ook vaak in studio's gebruikt. Voor beide geldt in principe dat hoe groter hoe mooier het effect, maar ook hoe duurder en hoe lastiger buiten te hanteren. Een ringflitser en een beautydish zijn vrij duur maar een diffusor en reflector koop je al voor enkele tientjes, ze zijn opvouwbaar, verkrijgbaar in vele maten en het effect is enorm vooral bij felle zon. Probeer het maar eens.

Heb je nog vragen over hoe je een mooie shoot maakt met een model, dan mag je me altijd een mail sturen. Veel succes!

Dit artikel is geschreven door Ron Grootegoed (rongrootegoedfotografie@gmail.com) . Neem ook eens een kijkje op zijn website: www.rongrootegoedfotografie.nl.